Phê duyệt mẫu cân điện tử là gì? Quy định & Quy trình từ A-Z

Phê duyệt mẫu cân điện tử là gì

Phê duyệt mẫu cân điện tử là quy trình bắt buộc do Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (tên giao dịch quốc tế: STAMEQ, hiện là Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia) thực hiện nhằm đánh giá, thử nghiệm và xác nhận mẫu cân đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật đo lường theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN). Đây là điều kiện pháp lý tiên quyết để cân điện tử được phép nhập khẩu, sản xuất và lưu thông hợp pháp trong các giao dịch thương mại hoặc sản xuất công nghiệp.

1. Bảng phân loại kỹ thuật và quy định phê duyệt mẫu các loại cân điện tử

Dưới đây là bảng tổng hợp thông số kỹ thuật đo lường và nghĩa vụ pháp lý đối với từng dòng cân thuộc Phương tiện đo nhóm 2 (theo Thông tư 23/2013/TT-BKHCN và Thông tư 07/2019/TT-BKHCN). Các thông số kỹ thuật đặc trưng được phân tách rõ ràng ở trên, các quy định đo lường giống nhau được gom chung ở dưới để thuận tiện tra cứu:

Đặc tính kỹ thuật & Quy định Cân phân tích / Cân kỹ thuật Cân đĩa / Cân bàn / Cân sàn / Cân tính tiền Cân treo điện tử Trạm cân ô tô / Cân xe tải
Mức cân tối đa (Max) Thường ≤ 6 kg Từ 1 kg đến 30 tấn Từ 1 tấn đến 20 tấn Từ 30 tấn đến 150 tấn
Cấp chính xác (OIML) Cấp I (Đặc biệt) hoặc Cấp II (Cao) Cấp III (Trung bình) Cấp III (Trung bình) Cấp III (Trung bình)
Ứng dụng phổ biến Phòng thí nghiệm, viện nghiên cứu, đo lường vàng bạc đá quý. Nhà bếp, siêu thị, nhà máy sản xuất, đóng gói, kho bãi logistics. Trạm logistics, cảng biển, công nghiệp nặng, xếp dỡ container. Kiểm soát tải trọng xe, xuất nhập khẩu nông sản, khoáng sản, sắt thép.
Cơ quan phê duyệt mẫu Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (STAMEQ)
Biện pháp kiểm soát Phê duyệt mẫu trước khi sản xuất/nhập khẩu + Kiểm định bắt buộc trước khi đưa vào sử dụng
Hiệu lực quyết định 10 năm kể từ ngày ký (được phép gia hạn tiếp tối đa 10 năm)
Chu kỳ kiểm định 12 tháng (1 năm)

2. Quy trình 4 bước thực hiện phê duyệt mẫu cân điện tử

Doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật sau để được cấp phép lưu thông:

  • Bước 1 – Nộp hồ sơ đăng ký: Chuẩn bị đầy đủ chứng từ gồm tờ khai hải quan, hóa đơn (Invoice), hợp đồng thương mại, vận đơn (Bill of Lading), chứng nhận xuất xứ (CO) và bộ tài liệu kỹ thuật chi tiết cấu tạo của mẫu cân.
  • Bước 2 – Thử nghiệm kỹ thuật: Cung cấp mẫu cân thực tế để chuyển đến các đơn vị, viện đo lường được chỉ định nhằm kiểm tra sai số, độ lặp lại và độ ổn định theo TCVN.
  • Bước 3 – Ban hành quyết định: Sau khi có kết quả thử nghiệm đạt yêu cầu, Tổng cục Đo lường ban hành Quyết định phê duyệt mẫu phương tiện đo và cấp mã hiệu quản lý.
  • Bước 4 – Thông quan và dán nhãn: Doanh nghiệp thực hiện thông quan hàng hóa và dán nhãn mác sản phẩm theo Nghị định 111/2021/NĐ-CP (ghi rõ: Xuất xứ, tên nhà sản xuất/nhập khẩu, tải trọng Max, cấp chính xác và mã phê duyệt mẫu).

3. Các trường hợp được miễn thử nghiệm phê duyệt mẫu

Theo quy định hiện hành, các dòng cân điện tử thuộc nhóm 2 có thể được xem xét miễn thử nghiệm kỹ thuật nếu thỏa mãn một trong các điều kiện kỹ thuật quốc tế sau:

  • Đã có chứng nhận phê duyệt mẫu từ Tổ chức Đo lường Hợp pháp Quốc tế (OIML).
  • Đã có chứng nhận phê duyệt mẫu từ cơ quan đo lường quốc gia của các nước có thỏa thuận hoặc hiệp định thừa nhận lẫn nhau về kết quả đo lường với Việt Nam.
  • Cân điện tử nằm trong hệ thống dây chuyền thiết bị đồng bộ nhập khẩu phục vụ dự án lớn được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thiết kế kỹ thuật.

Khuyến nghị kỹ thuật: Quyết định phê duyệt mẫu có giá trị công nhận cho toàn bộ dòng model sản phẩm. Sau khi lô hàng cập kho, để đưa từng chiếc cân vào hoạt động thương mại hợp pháp, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thêm bước Kiểm định cân điện tử lần đầu để dán tem kiểm định hiệu lực trước khi bàn giao đưa vào vận hành.